CIENCIA PARA LA COMUNIDAD INDÍGENA/ CIENCIA PARA NOPA ALTEPETL
- Noemí Cárdenas Rodríguez

- 18 ago
- 4 min de lectura
¿Puede una mascota favorecer tu salud mental?
La relación entre la tenencia de mascotas y la salud mental ha sido objeto de numerosas investigaciones que presentan resultados variados y, en ocasiones, contradictorios. Tener una mascota se asocia comúnmente con beneficios para la salud mental, destacando la importancia del apego que un propietario desarrolla hacia su animal. En este sentido, aproximadamente el 80% de los dueños de mascotas considera que sus animales mejoran su calidad de vida, proporcionando afecto, compañía y una disminución en las visitas médicas en comparación con aquellos que no tienen mascotas.Los estudios realizados en diferentes países, como Australia, Alemania y China, evidencian que la incorporación de una mascota en el hogar puede mejorar la salud mental y física de sus dueños, al menos en los primeros seis meses de convivencia. Aquellos que adquieren perros o gatos suelen reportar mayor satisfacción con la vida, autoestima fortalecida y una reducción en sentimientos de soledad o depresión. No obstante, existe unanimidad en que otros factores, como la red social y personal de cada individuo, también influyen en su bienestar mental.
Al analizar poblaciones específicas, como las personas de la tercera edad, los resultados son mixtos; muchos reportan que la presencia de sus mascotas contribuye a su bienestar psicológico, aunque también mencionan problemas como el costo de mantenimiento y el duelo por la muerte del animal. La calidad de la relación entre el dueño y la mascota se considera crucial, dado que existen tres estilos de apego: ansioso, evitativo y seguro. Los estilos de apego inseguros tienden a correlacionarse con resultados negativos en la salud mental.
La revisión de 116 estudios del tema revela que no hay un consenso claro sobre la relación entre el apego a las mascotas y la salud mental. Mientras que algunos estudios indican que un mayor apego se asocia con un bienestar psicológico óptimo, otros reportan que una conexión más intensa con las mascotas correlaciona con depresión y ansiedad. En particular, el apego ansioso se ha vinculado con síntomas negativos como estrés postraumático y soledad, mientras que el apego evitativo muestra asociaciones más inconsistentes.Las conclusiones generales destacan que, aunque una relación fuerte con una mascota puede proporcionar beneficios, no necesariamente previene o reduce los síntomas de trastornos mentales graves. La influencia del apego a las mascotas es particular según la edad: en niños y adolescentes, un apego más fuerte tiende a estar relacionado con mejor salud mental. Además, las investigaciones han mostrado que las mujeres tienden a desarrollar un mayor apego hacia sus mascotas que los hombres, aunque estos últimos también suelen tener un apego significativo a sus animales en comparación con sus parejas.
Finalmente, se resalta la importancia contextual de la personalidad del dueño y la calidad de sus relaciones interpersonales en la dinámica del apego a las mascotas y su impacto en la salud mental, limitando las conclusiones al tipo de mascotas estudiadas, que se han centrado predominantemente en perros y gatos. Esto sugiere que las diferencias en el apego y la salud mental pueden existir entre diferentes especies animales.

Imagen. Padre e hijo con mascotas
¿Uelis se tlapiali mitspaleuis ipan motlalnamikilis?
Nopa tlasenkaualistli tlen onka tlatlajko tlen kipiaj se tlapiali uan tlen kipiaj inintlalnamikilis, eltok se tlamachtili tlen miak tlamachtili tlen kinextia miak tlamantli uan kemantika amo sanse. Kemaj se kipia se tlapiali, uejkaua ki paleuia ika itlakayo, kinextia tlauel ipati nopa tlasojtlalistli tlen se tlakatl kipia ika itlapial. Nelia, kanaj 80% tlen kinpiaj inin tlapialmej kineltokaj inin tlapialmej kiyektlaliaj ininnemilis pampa kinmakaj tlaiknelili uan tlapaleuilistli, uan pampa amo kinpaxalouaj tepajtianij kej katli amo kipiaj inintlapialmej.
Tlamachtili tlen mochijtok ipan miak tlaltinij —kej Australia, Alemania uan China— kinextia tla se akajya kiuikas se tlapiali ipan ichaj uelis kuali itstos ipan itlalnamikilis uan itlakayo, maske san ipan nopa achtoui chikuasej metstli tlen sansejko itstokej. In maseualmej tlen kin tlanij chichimej o chichimej uejkaua kiijtouaj tlauel yolpakij ipan ininnemilis, tlauel moueyimatij uan amo tlauel mokuesouaj. Maske, onka se tlajtolsenkaualistli tlen sekinok tlamantli, kej se maseuali inemilis uan inemilis, nojkia kipaleuia ma eli kuali itlalnamikilis.
Kemaj tijtlachiliaj se keski maseualmej, kej katli ya uejueyij, nopa tlayejyekoli mopatla; miakej kiijtouaj kemaj itstokej inin tlapialmej kinpaleuia kuali ma itstokaj ipan inintlalnamikilis, maske nojkia kiijtouaj tlamantli kej tlaxtlauili tlen ika kinmokuitlauiaj uan tlaijiyouilistli pampa mijki nopa tlapiali. Nopa kuali tlasenkaualistli tlen kipiaj nopa tlapiali uan nopa tlapiali moijtoa tlauel ipati, pampa onka eyi tlamantli tlen ika mosentlaliaj: ansioso, evitante uan seguro. Nopa estilos de apego inseguro mosentlaliaj ika tlen amo kuali tlen pano ipan totlalnamikilis.
Se tlatemolistli tlen 116 tlamachtili tlen nopa tlamantli kinextia ax onka se tlajtolsenkaualistli tlen kuali tlen nopa tlasenkaualistli tlen onka tlatlajko tlen tlasojtlalistli tlen tlapialmej uan tlen tlamachilistli. Maske sekij tlamachtili kinextiaj se tlauel chikauak tlasojtlalistli mosentlalijtok ika se kuali nemilistli psicológico, sekinok kiijtouaj se tlauel chikauak tlasojtlalistli ika tlapialmej mosaloua ika depresión uan ansiedad. Nojkia, nopa tlasojtlalistli tlen tlauel motekipachoua mosentlalijtok ika tlamantli tlen amo kuali kej nopa estrés postraumático uan iselti, uan nopa tlaiknelili tlen amo kiijiyouia kinextia sekinok tlamantli tlen amo sanse. Nopa tlamilistli tlen nochi kinextia, maske se chikauak tlasojtlalistli ika se tlapiali uelis temakas tlateochiualistli, amo moneki ki tsakuilis o ki paleuis nopa tlanextili tlen tlauel chikauak ipan itlalnamikilis. Nopa tlasojtlalistli tlen kipiaj nopa tlapialmej mopatla ika xiuitl: tlatlajko konemej uan telpokamej, se tlasojtlalistli tlen más chikauak mosentlalia ika se kuali tlamachilistli. Nojquiya, nopa tlatemolistli kinextia ke siuamej uejkaua kichijtokej se tlasojtlalistli tlen tlauel chikauak ininuaya inintlapialmej uan amo kej tlakamej, maske tlakamej nojkia ualeua kichijchiuaj se tlasojtlalistli tlen tlauel ipati ininuaya inintlapialmej.
Teipa, nopa contexto—específicamente inemilis nopa tecojtli uan nopa kuali tlamantli tlen kipiaj—monextia kej se tlamantli tlen tlauel ipati ipan nopa dinámica tlen nopa tlasojtlalistli tlen kipixtokej uan tlen kichijtok ipan inintlalnamikilis; maske, nopa tlamilistli mosentlalijtok ika nopa tlamantli tlapialmej tlen momachtijtokej, tlen mosentlalijtokej tlauel ipan pitsomej uan chichimej. Ni kiijtosneki uelis onkas tlamantli tlen ax sanse ipan tlasojtlalistli uan tlen kichijtok ipan inintlalnamikilis ipan sejse tlamantli tlapialmej.
Northrope K, et al. Animals (Basel). 2025 Apr 16;15(8):1143. doi: 10.3390/ani15081143.
Tomlinson C.A., et al. Interact. Bull. 2021;12:19–45. doi: 10.1079/hai.2021.0014.
Teo J.T., et al. Anthrozoös. 2019;32:399–417. doi: 10.1080/08927936.2019.1598660.


Comentarios